Wychowanie przedszkolne

Dyrekcja przedszkola odmówiła przyjęcia mojego dziecka z drugiej połowy 2008 roku. Tłumaczy, że ich placówka nie przyjmuje sześciolatków. Czy placówki mogą w ten sposób odmawiać?


Dziecko urodzone w drugiej połowie 2008 r., które nie idzie do szkoły na wniosek rodziców, realizuje obowiązek przedszkolny w przedszkolu, oddziale przedszkolnym zorganizowanym w szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego. Miejsce do jego realizacji musi zapewnić gmina.


Jednocześnie obowiązują przepisy zawarte w ustawie o systemie oświaty dotyczące rekrutacji dzieci do przedszkola.


Czy w związku z tym, że dzieci urodzone w drugiej połowie 2008 roku będą objęte obowiązkiem szkolnym we wrześniu 2015 roku, zmienia się dla nich wiek obowiązku przedszkolnego?

 

Nie. Wszystkie dzieci urodzone w 2008 roku zaczynają realizację obowiązku przedszkolnego od września 2013 roku. Mogą go realizować w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych zorganizowanych w szkołach podstawowych lub w innych formach wychowania przedszkolnego. Dzieci urodzone w drugiej połowie 2008 roku, w roku szkolnym 2014/2015, będą mogły rozpocząć realizację obowiązku szkolnego w 1 klasie szkoły podstawowej lub kontynuować przygotowanie przedszkolne w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego.

Obowiązek przedszkolny dla dziecka pięcioletniego obowiązuje od 1 września 2011 r. i nic w tej kwestii nie ulega zmianie. Zorganizowanie miejsc do jego realizacji jest zadaniem gminy.


 
 Czy przedszkole przygotuje dobrze moje dziecko do obowiązków szkolnych?

Obowiązująca podstawa programowa wychowania przedszkolnego opisuje niezbędne umiejętności, które musi posiadać dziecko kończące wychowanie przedszkolne. Są to te umiejętności, które są niezbędne do łagodnego i sprawnego rozpoczęcia nauki w szkole. Program dla dzieci w poszczególnych grupach wiekowych układają sami nauczyciele przedszkoli w oparciu o wymagania tejże podstawy programowej, uwzględniając przy tym umiejętności już przez dzieci posiadane.

 

Aby rodzice wiedzieli na ile ich dzieci, kończące wychowanie przedszkolne, opanowały wymagania podstawy programowej przeprowadzana jest diagnoza przedszkolna. Wykonywana jest ona dwukrotnie: na początku roku szkolnego, po którym dziecko może rozpocząć naukę w szkole i pod jego koniec. Pozwala to na uzyskanie informacji, które pomogą nauczycielom poznać elementy podstawy programowej opanowane przez konkretne dziecko w większym i mniejszym zakresie. Dzięki temu mogą oni opracować i zrealizować indywidualny program wspomagania rozwoju każdego dziecka, tak aby było ono jak najlepiej przygotowane do nauki w szkole. Druga diagnozę przeprowadza się na zakończenie tego roku szkolnego aby poznać stopień opanowania podstawy programowej przez dziecko na koniec wychowania przedszkolnego. Jeśli ta diagnoza wskaże na opanowanie przez dziecko wszystkich treści podstawy programowej w stopniu przez nią wymaganym, to oznacza, że może ono rozpocząć edukację szkolną.

 


 

Czy dzieci urodzone w drugiej połowie 2008 roku będą musiały w roku szkolnym 2014/2015 powtarzać ostatni rok przedszkola, tzw. zerówkę?

Rodzice dzieci urodzonych w drugiej połowie 2008 roku mają wybór: mogą zapisać swoje dziecko do 1. klasy szkoły podstawowej lub pozostawić je na drugi rok w obowiązkowym przygotowaniu przedszkolnym realizowanym w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego.

 



Czy nie byłoby lepiej przesunąć obowiązek przedszkolny dla dzieci urodzonych w drugiej połowie 2008 roku tak, by nie musiały dwa lata przebywać w tzw. zerówce?

 

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego stanowi spójny blok wymagań, jakich opanowania wymaga się od dziecka na zakończenie przebywania w przedszkolu, czyli na starcie edukacji szkolnej – niezależnie od tego w jakim wieku rozpoczyna i w jakim kończy edukację przedszkolną. Dlatego niezależnie od tego czy dziecko będzie przebywać w wychowaniu przedszkolnym jedynie rok (rozpocznie w wieku 5 lat zgodnie z obowiązkiem przedszkolnym) czy 4 lata (rozpocznie w wieku 3 lat a do szkoły przejdzie jako 7-latek), będą od niego wymagane te same umiejętności.

 

„Zerówka” to potoczne pojęcie niemające swojego odzwierciedlenia w prawie oświatowym. Najczęściej określa się tak ostatni rok wychowania przedszkolnego, który w prawie określany jest jako roczne obowiązkowe przygotowanie przedszkolne.

 


 

Dlaczego za pobyt dziecka w „zerówce” szkolnej trzeba płacić?

 

Pojęcie „zerówka” nie funkcjonuje w prawie oświatowym. Potocznie określa się tak oddział przedszkolny zorganizowany w szkole podstawowej. Jest to, oprócz przedszkola oraz innej formy wychowania przedszkolnego, miejsce, w którym dziecko może realizować wychowanie przedszkolne. We wszystkich tych placówkach obowiązuje ta sama podstawa programowa wychowania przedszkolnego.

 

Dziecko w wieku 5 lat jest obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne w przedszkolu, oddziale przedszkolnym zorganizowanym w szkole podstawowej lub w innej formie wychowania przedszkolnego. Miejsce jego odbywania nie ma znaczenia, gdyż we wszystkich tych placówkach obowiązuje ta sama podstawa programowa. Zgodnie z prawem wymiar bezpłatnego nauczania, wychowania i opieki zapewniany dziecku przez gminę nie może być krótszy niż 5 godzin. Za pozostałe godziny gmina, poprzez dyrekcję placówki, może pobierać opłaty w wysokości nie wyższej niż 1 zł za każdą godzinę. Za dziecko, które przebywa w wychowaniu przedszkolnym wyłącznie w godzinach bezpłatnego wymiaru (nie mniejszego niż 5 godzin dziennie), i które nie korzysta z posiłków, rodzice nie ponoszą żadnych opłat.

 



Czy to prawda, że Ministerstwo Edukacji Narodowej zakazało nauki czytania i pisania w przedszkolu?

 

Nie, to nieprawda. Ministerstwo Edukacji Narodowej nigdy nie wprowadzało takich regulacji. Nowa podstawa programowa zakłada, że dziecko opuszczające przedszkole ma być gotowe do podjęcia nauki czytania i pisania. Jeśli jest gotowe już wcześniej (w trakcie nauki w przedszkolu), obowiązkiem nauczyciela jest odpowiednie stymulowanie dalszego rozwoju dziecka i indywidualizacja metod pracy.

 

Obowiązująca od 1 września 2009 r. podstawa programowa wychowania przedszkolnego stanowi całość, bez podziału na poszczególne grupy wiekowe. Opisuje ona minimalne umiejętności, które musi posiadać dziecko kończące wychowanie przedszkolne. Program dla dzieci w poszczególnych grupach wiekowych układają sami nauczyciele przedszkoli w oparciu o wymagania tejże podstawy programowej i umiejętności samych dzieci.

 

Podstawa programowa jest bazą, w oparciu o którą tworzone są programy wychowania przedszkolnego i programy nauczania. Program może zawierać dodatkowe treści nauczania wykraczające poza zakres ustalony w podstawie programowej. Zadaniem nauczyciela jest więc dobór odpowiedniego programu wychowania przedszkolnego tak, aby był on optymalnie dostosowany do potrzeb i możliwości dzieci, dla których jest przeznaczony.

 

Celem wychowania przedszkolnego, zgodnie z podstawa programową, jest m.in. wspomaganie dzieci w rozwijaniu uzdolnień oraz kształtowanie czynności intelektualnych potrzebnych im w codziennych sytuacjach i w dalszej edukacji.

 

W zakresie kształtowania gotowości do nauki czytania i pisania określone są umiejętności, jakimi powinno wykazywać się dziecko kończące przedszkole i rozpoczynające naukę w szkole podstawowej - powinno interesować się czytaniem i pisaniem; być gotowym do nauki czytania i pisania.

 

Zatem na poziomie wychowania przedszkolnego można uczyć dzieci czytania i pisania jeśli są już na to gotowe, czyli opanują minimum określone w podstawie programowej.

 


 

Czy można przenieść wychowanie przedszkolne organizowane dla dzieci 5-letnich z przedszkola do szkoły? Czy jest to zgodne z prawem?

 

Oddział przedszkolny zorganizowany w szkole podstawowej, potocznie nazywany „zerówką” to, oprócz przedszkola oraz innej formy wychowania przedszkolnego, miejsce, w których dziecko może realizować wychowanie przedszkolne. We wszystkich tych placówkach obowiązuje ta sama podstawa programowa wychowania przedszkolnego.

 

Oddział przedszkolny jest podstawową jednostką organizacyjną przedszkola i nie wchodzi w skład struktury organizacyjnej szkoły podstawowej (nie jest klasą). Umieszczenie oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, oznacza jedynie zmianę miejsca realizacji podstawy programowej wychowania przedszkolnego. Należy także pamiętać o tym, że od września 2016 r. oddziały przedszkolnego staną się z mocy prawa przedszkolami.

 


 

Czy gmina może odmówić przekazania dotacji na dziecko, które drugi rok uczęszcza do oddziału przedszkolnego w ramach obowiązkowego przygotowania przedszkolnego?

 

Nie może. Zapewnienie warunków do kontynuowania przygotowania przedszkolnego spoczywa na samorządzie gminnym i ma on obowiązek przekazać dotację. Dotacje te przysługują na każdego ucznia, i jeśli gmina odmawia ich przekazania, łamie prawo.

 


 

Przedszkole oferuje dziecku opiekę w czasie ferii szkolnych, rok przedszkolny kończy się 30 czerwca a szkolny 21 czerwca. W przedszkolu nie ma przerwy świątecznej a w szkole jest. Czy "zerówka" w szkołach w te dni zapewni dziecku opiekę?

 

Pojęcie „zerówka” nie funkcjonuje w prawie oświatowym. Potocznie określa się tak oddział przedszkolny zorganizowany w szkole podstawowej. Jest to, oprócz przedszkola oraz innej formy wychowania przedszkolnego, miejsce, w których dziecko może realizować wychowanie przedszkolne. We wszystkich tych placówkach obowiązuje ta sama podstawa programowa wychowania przedszkolnego. Oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych funkcjonują więc według modelu przedszkolnego.

 

Zgodnie z prawem oświatowym przedszkole funkcjonuje przez cały rok szkolny, z wyjątkiem przerw ustalonych przez organ prowadzący na wniosek dyrektora przedszkola i rady przedszkola. W organizacji przedszkola nie są zatem przewidziane ferie zimowe i letnie, a w konsekwencji zalicza się je do tzw. placówek nieferyjnych. Oddziały przedszkolne powinny funkcjonować przez cały rok kalendarzowy, gdyż nie mieszczą się one w strukturze organizacyjnej szkoły podstawowej.

 

Oznacza to, że rok szkolny w oddziale przedszkolnym kończy się 31 sierpnia (tak jak w szkołach). Ze względów organizacyjnych, związanych z mniejszym zainteresowaniem wychowaniem przedszkolnym w okresie wakacyjnym, organ prowadzący może podjąć decyzję o wyznaczeniu placówek wychowania przedszkolnego pełniących w tym czasie dyżur.

 


 

Ile czasu dzieci 5-letnie będą mogły przebywać w oddziale przedszkolnym?

 

Wychowanie przedszkolne może być realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, dzieci 5-letnie mogą przebywać w oddziale przedszkolnym (w tym również zorganizowanym w szkole podstawowej), zgodnie z potrzebami rodziców - nie krócej niż 5 godzin dziennie.

 

Oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych funkcjonują według modelu przedszkolnego. Dzienny czas pracy przedszkola ustala organ prowadzący na wniosek dyrektora przedszkola i rady przedszkola oraz z uwzględnieniem potrzeb rodziców/opiekunów prawnych dzieci.

 


 

Moja 5-letnia córka została przydzielona do grupy młodszej dzieci 3 i 4-letnich, jest to bardzo dla niej krzywdzące. Dziecko umie już pisać i czytać i ja nie zgadzam się z decyzją dyrektora. Czy jest to zgodne z prawem?

 

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego stanowi całość, bez podziału na poszczególne grupy wiekowe. Opisuje ona minimalne umiejętności, które musi posiadać dziecko kończące wychowanie przedszkolne. Program dla dzieci w poszczególnych grupach wiekowych układają sami nauczyciele przedszkoli w oparciu o wymagania tejże podstawy programowej.

 

Dlatego to wyłącznie od decyzji dyrektora przedszkola zależy jak dzieli dzieci na grupy i które dziecko do jakiej grupy jest przypisane.

 

Do oddziału przedszkolnego rekrutuje się najczęściej dzieci w zbliżonym wieku, z uwzględnieniem ich potrzeb, zainteresowań, uzdolnień, rodzaju i stopnia niepełnosprawności. Obowiązkiem nauczyciela jest dobór metod i form pracy do poziomu rozwoju i potrzeb każdego dziecka. Nauczyciel musi kierować się zasadą indywidualizacji.

Należy dodać, że istnieje również idea tworzenia oddziałów o tzw. strukturze „rodzinkowej”, grupujących dzieci w różnym wieku, które bawiąc i ucząc się razem mogą sobie nawzajem wiele zaoferować.

 


 

Czy przedszkole ma obowiązek przyjąć dziecko 5-letnie na 5 godzin w ramach nauczania przedszkolnego (bezpłatnie) czy może wymuszać na rodzicach zapisanie dziecka na 8 godzin, korzystania z posiłków itd.?

 

Prawo oświatowe gwarantuje, że przedszkole publiczne ma zapewnić bezpłatne nauczanie, wychowanie i opiekę w czasie ustalonym przez organ prowadzący, nie krótszym niż 5 godzin dziennie. Przepis ten dotyczy wszystkich dzieci w wieku przedszkolnym (w tym również 5-letnich).

 

Nie można jednocześnie wymuszać na rodzicach zapisania dziecka do przedszkola na 8 godzin.

 

Trzeba jednak pamiętać, że dla prawidłowego rozwoju psychofizycznego dziecka korzystne jest uczestnictwo w zajęciach wychowania przedszkolnego w czasie dłuższym niż 5 godzin dziennie. Wychowanie przedszkolne pełniąc funkcje kształcące, wychowawcze i opiekuńcze, stwarza dzieciom możliwość wspólnej zabawy i nauki w bezpiecznych, przyjaznych i warunkach dostosowanych do potrzeb rozwojowych.

 



Co znaczy, że „dziecko ma prawo do wychowania przedszkolnego". Czy mam rozumieć, że przedszkole w rejonie musi przyjąć dziecko do przedszkola?

 

Wychowanie przedszkolne obejmuje dzieci w wieku 3-6 lat i jest realizowane w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych oraz w innych formach wychowania przedszkolnego. We wszystkich tych placówkach obowiązuje ta sama podstawa programowa wychowania przedszkolnego.

 

Wyrażenie „prawo dziecka do wychowania przedszkolnego” oznacza, że gmina ma obowiązek zapewnienia dziecku miejsca w placówce wychowania przedszkolnego jeśli takie jest życzenie jego rodziców. Takie prawo mieli rodzice dzieci 5-letnich w okresie poprzedzającym wprowadzenie dla nich obowiązku przedszkolnego. Obecnie zarówno 5-latek jak i 6-latek (który nie realizuje obowiązku szkolnego) ma obowiązek uczestniczenia w wychowaniu przedszkolnym, a gmina ma zapewnić im miejsca w wychowaniu przedszkolnym. Prawo do wychowania przedszkolnego od 1 września 2015 r. uzyskają natomiast dzieci 4-letnie, a 3-letnie od 1 września 2017 r.

 

Jednocześnie warto wiedzieć, że w przypadku wychowania przedszkolnego nie obowiązuje pojęcie „rejonizacji” i obwodów, jak to jest w przypadku szkoły podstawowej.

 


 
Jeżeli nie zgodzę się na naukę mojego syna w klasie pierwszej, to czy dziecko ma prawo uczęszczać do zerówki całodziennej, tj. 9-cio godzinnej czy tylko na pięć godzin?

 

Pojęcie „zerówka” nie funkcjonuje w prawie oświatowym. potocznie określa się tak oddział przedszkolny zorganizowany w szkole podstawowej. Jest to, oprócz przedszkola oraz innej formy wychowania przedszkolnego, miejsce, w których dziecko może realizować wychowanie przedszkolne. We wszystkich tych placówkach obowiązuje ta sama podstawa programowa wychowania przedszkolnego. Oddziały przedszkolne w szkołach podstawowych funkcjonują więc według modelu przedszkolnego.

 

Praca oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej jest zorganizowana w taki sam sposób, jak praca przedszkola tj. zgodnie z ramowym statutem przedszkola. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, dzieci przebywają w oddziale przedszkolnym zorganizowanym w szkole podstawowej nie krócej niż 5 godzin dziennie. Oznacza to jednak, że dzieci mogą przebywać w przedszkolu (oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej) dłużej – zgodnie z potrzebami pracujących rodziców.

 


 

Obowiązek szkolny 6-latka

Kiedy zaczyna się obowiązek szkolny dla dzieci urodzonych w 2008 roku?

Dzieci urodzone w pierwszej połowie 2008 r. rozpoczną realizację obowiązku szkolnego we wrześniu 2014 r. r., a dzieci urodzone w drugiej połowie 2008 r. – we wrześniu 2015 roku. Niemniej jednak rodzice dzieci urodzonych w drugiej połowie 2008 r. mogą zdecydować o rozpoczęciu przez nie edukacji szkolnej od września 2014 r.
 
Czy rodzice pięciolatków we wrześniu 2014 będą mogli zapisać dziecko do pierwszej klasy?

Rodzice mogą zapisać pięcioletnie dziecko do pierwszej klasy od roku szkolnego 2014/2015. Dyrektor szkoły może przyjąć takiego ucznia po zasięgnięciu opinii publicznej poradni psychologiczno – pedagogicznej.
 

Specjalne potrzeby edukacyjne

W jaki sposób może być odroczony obowiązek szkolny dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego?

Obecnie, zgodnie z art. 14 ust. 1a ustawy o systemie oświaty, w przypadku dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, a także w publicznej poradni specjalistycznej, obowiązek szkolny może być odroczony do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 10 lat.

Od 1 września 2014 r. nastąpi zmiana przepisów, zgodnie z którą obowiązek szkolny dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego będzie mógł być odroczony do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym dziecko kończy 8 lat.

Opinia w sprawie odroczenia obowiązku szkolnego może być wydana przez publiczną lub niepubliczną poradnię psychologiczno-pedagogiczną wyłącznie na wniosek rodzica (opiekuna prawnego). Publiczna poradnia psychologiczno-pedagogiczna jest obowiązana wydać opinię w terminie nie dłuższym niż 30 dni, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach - nie dłuższym niż 60 dni, od dnia złożenia wniosku. Wniosek o wydanie opinii do publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej można złożyć w formie papierowej lub elektronicznej.
 
Decyzję w sprawie odroczenia obowiązku szkolnego podejmuje na wniosek rodziców (opiekunów prawnych) dyrektor publicznej szkoły podstawowej, w obwodzie której dziecko mieszka, po otrzymaniu opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej. Opinia w sprawie odroczenia obowiązku szkolnego powinna być zatem dołączona do ww. wniosku również w przypadku ubiegania się o odroczenie realizacji obowiązku szkolnego dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Decyzja o odroczeniu realizacji obowiązku szkolnego powinna być zawsze wnikliwie rozważona. Należy bowiem mieć na uwadze fakt, że proces kształcenia dziecka niepełnosprawnego jest zindywidualizowany. Niezależnie od rodzaju szkoły, dla dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego opracowuje się indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny (zawierający m.in. zakres i sposób dostosowania wymagań edukacyjnych wynikających z programu nauczania do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia). Ponadto szkoła zapewnia zajęcia rewalidacyjne oraz pomoc psychologiczno-pedagogiczną, adekwatną do potrzeb dziecka. Należy także zauważyć, że w uzasadnionych przypadkach kształcenie dziecka niepełnosprawnego można przedłużyć o jeden rok na każdym etapie edukacyjnym.

 

 W jaki sposób dzieci z upośledzeniem w stopniu głębokim realizują obowiązek szkolny?

Dzieci z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim realizują obowiązek szkolny w formie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych – indywidualnych albo grupowych, na podstawie stosownego orzeczenia wydanego przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej. W przypadku dziecka z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, nie mają zastosowania przepisy dotyczące odroczenia obowiązku szkolnego, gdyż udział dziecka w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych jest zarówno formą spełniania rocznego obowiązkowego przygotowania przedszkolnego, jak i obowiązku szkolnego i obowiązku nauki.

 


 

 Ile godzin tygodniowo powinno być zajęć w przedszkolu specjalnym?

 

Przepisy nie różnicują wymiaru czasu zajęć przedszkola specjalnego i przedszkola ogólnodostępnego.

 

Organizację pracy przedszkola określa załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 21 maja 2001 r. w sprawie ramowych statutów publicznego przedszkola oraz publicznych szkół (Dz. U. Nr 61, poz. 624, z późn. zm.).

 

Szczegółową organizację pracy przedszkola określa ramowy rozkład dnia ustalony przez dyrektora przedszkola na wniosek rady pedagogicznej, uwzględniający zasady ochrony zdrowia i higieny pracy oraz oczekiwania rodziców (prawnych opiekunów).

 

Dzienny czas pracy przedszkola ustalony i zatwierdzony przez organ prowadzący, na wniosek dyrektora przedszkola, musi uwzględniać czas przeznaczony na realizację podstawy programowej wychowania przedszkolnego w wymiarze nie niższym niż 5 godzin dziennie.

 

Pozostałe zajęcia są zajęciami dodatkowymi i organizuje się je na wniosek rodziców (prawnych opiekunów). W związku z tym przepisy powyższego rozporządzenia nie regulują tygodniowego wymiaru tych zajęć. Czas ich trwania zajęć powinien być bowiem dostosowany do możliwości i potrzeb rozwojowych dzieci.

 

Należy jednocześnie podkreślić, że wszystkie przedszkola (ogólnodostępne, integracyjne, specjalne) mają obowiązek organizować zajęcia rewalidacyjne i zajęcia z pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci niepełnosprawnych posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, wydane przez zespół orzekający działający w publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym publicznej poradni specjalistycznej.